Pan Tadeusz | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczeniaopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Pan Tadeusz

Narrator w „Panu Tadeuszu” – jego rola i miejsce

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Dorota Blednicka

W dziele występują obok siebie dwie formy narracyjne. W Inwokacji, niektórych fragmentach utworu, zakończeniu i Epilogu ujawnia się narrator, będący podmiotem lirycznym, który wypowiada się w pierwszej osobie liczby pojedynczej.

Podmiot liryczny w początkowych wersach ujawnia swoje odczucia, mówi o osobistej tęsknocie za ojczyzną, ujawnia swój stosunek do świata przedstawionego. Są to bezpośrednie wynurzenia „ja” lirycznego. Podmiot liryczny można utożsamić z poetą. Wynika to z zastosowania zwrotu „Litwo! Ojczyzno moja! oraz opisaniu autentycznego zdarzenia. Mały Mickiewicz zachorował i został ofiarowany pod opiekę Matki Boskiej, dzięki czemu odzyskał zdrowie:

„jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem,
(gdy od płaczącej matki pod Twoją opiekę
Ofiarowany, martwą podniosłem powiekę
I zaraz mogłem pieszo do twych świątyń progu
Iść za wrócone życie podziękować Bogu)”
[Ks. I, 8-12].

Jednocześnie podmiot liryczny utożsamia się z rodakami, pozostającymi w rozproszeniu po Europie i bez ojczyzny i mówi:
„Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono” [Ks. I, 13].

To utożsamienie z emigrantami widoczne jest również w Epilogu, nacechowanym refleksjami, dotyczącymi życia na obczyźnie i coraz większym podziałem emigracji, które poeta kontrastuje z idylliczną wizją świata poematu. Również i tu ujawnia się podmiot liryczny w pierwszej osobie liczby pojedynczej:

„O gdybym kiedy dożył tej pociechy,
Żeby te księgi zbłądziły pod strzechy”
[Epilog, 107-108]

W dalszych Księgach Pana Tadeusza pojawia się narrator wszechobecny, wtopiony w społeczeństwo, o którym opowiada, i zarazem obiektywny. Jest on obserwatorem, który ze szczegółami oddaje wierność zachodzących wydarzeń, piewcą piękna natury, pozostaje jednak na zewnątrz świata przedstawionego. Czasem rolę narratora przejmują sami bohaterowie, co szczególnie widoczne jest w gawędziarskich opowieściach Wojskiego.

Narrator stara się przybliżyć portrety psychologiczne bohaterów, opowiadając o ich działaniach, lecz emocje postaci czytelnik poznaje dzięki zastosowaniu „mowy pozornie zależnej”, czyli przytaczania słów bohaterów. Dzięki temu świat przedstawiony w utworze to nie tylko obiektywna relacja wszechobecnego narratora, ale także subiektywne odczucia uczestników opisywanej historii.


Jednoczesne ujawnienie się narratora wszechobecnego i podmiotu lirycznego, następuje w końcowych wersach Pana Tadeusza:

„I ja tam z gośćmi byłem, miód i wino piłem,
A com widział i słyszał, w księgi umieściłem”
[Ks. XII, 862-863]



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteœ gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

W „Inwokacji”, niektórych fragmentach utworu, zakończeniu i „Epilogu„ ujawnia się narrator:
a) będący podmiotem lirycznym
b) wypowiadający się w trzeciej osobie liczby pojedynczej
c) wszechwiedzący
d) utożsamiający się z bohaterami
Rozwiązanie

Emocje postaci czytelnik poznaje dzięki:
a) występowaniu podmiotu lirycznego
b) obiektywnemu opisowi
c) zastosowaniu mowy pozornie zależnej
d) dystansowi narratora
Rozwiązanie

W dalszych Księgach „Pana Tadeusza” pojawia się narrator:
a) wtopiony w społeczeństwo
b) wszechobecny
c) obiektywny
d) wszystkie odpowiedzi są poprawne
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Inne
„Pan Tadeusz” - streszczenie szczegółowe
Biografia Adama Mickiewicza
Geneza i okoliczności powstania „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza
Główne wątki w „Panu Tadeuszu”
Motywy literackie w „Panu Tadeuszu”
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Jacek Soplica – bohater romantyczny
Jacek Soplica/ksiądz Robak – charakterystyka postaci
Synkretyzm gatunkowy i rodzajowy „Pana Tadeusza”. Poetyka dzieła
Szlachta w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza
Obyczaje i zwyczaje w „Panu Tadeuszu”
Przyroda w „Panu Tadeuszu”
„Pan Tadeusz” jako epopeja – zestawienie cech
Poetyka „Pana Tadeusza”
Tadeusz Soplica - charakterystyka
Sędzia Soplica - charakterystyka
Telimena - charakterystyka
Zosia - charakterystyka
Hrabia - charakterystyka
Charakterystyka postaci drugoplanowych
Postacie historyczne
Prawda historyczna a fikcja literacka w „Panu Tadeuszu”
Narrator w „Panu Tadeuszu” – jego rola i miejsce
Mickiewicz - kalendarium życia
Kalendarium twórczości Mickiewicza
Pozostali bohaterowie „Pana Tadeusza”
Intertekstekstualność w „Panu Tadeuszu”
Ekranizacje „PanaTadeusza”
Inspiracje i nawiązania do „Pana Tadeusza”
O Mickiewiczu powiedzieli...
Bibliografia





Tagi: