Narrator w „Panu Tadeuszu” – jego rola i miejsce
© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Dorota Blednicka|
Reklamy OnetKontekst |
Podmiot liryczny w początkowych wersach ujawnia swoje odczucia, mówi o osobistej tęsknocie za ojczyzną, ujawnia swój stosunek do świata przedstawionego. Są to bezpośrednie wynurzenia „ja” lirycznego. Podmiot liryczny można utożsamić z poetą. Wynika to z zastosowania zwrotu „Litwo! Ojczyzno moja!” oraz opisaniu autentycznego zdarzenia. Mały Mickiewicz zachorował i został ofiarowany pod opiekę Matki Boskiej, dzięki czemu odzyskał zdrowie:
„jak mnie dziecko do zdrowia powróciłaś cudem,
(gdy od płaczącej matki pod Twoją opiekę
Ofiarowany, martwą podniosłem powiekę
I zaraz mogłem pieszo do twych świątyń progu
Iść za wrócone życie podziękować Bogu)” [Ks. I, 8-12].
Jednocześnie podmiot liryczny utożsamia się z rodakami, pozostającymi w rozproszeniu po Europie i bez ojczyzny i mówi:
„Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono” [Ks. I, 13].
To utożsamienie z emigrantami widoczne jest również w Epilogu, nacechowanym refleksjami, dotyczącymi życia na obczyźnie i coraz większym podziałem emigracji, które poeta kontrastuje z idylliczną wizją świata poematu. Również i tu ujawnia się podmiot liryczny w pierwszej osobie liczby pojedynczej:
„O gdybym kiedy dożył tej pociechy,
Żeby te księgi zbłądziły pod strzechy” [Epilog, 107-108]
W dalszych Księgach Pana Tadeusza pojawia się narrator wszechobecny, wtopiony w społeczeństwo, o którym opowiada, i zarazem obiektywny. Jest on obserwatorem, który ze szczegółami oddaje wierność zachodzących wydarzeń, piewcą piękna natury, pozostaje jednak na zewnątrz świata przedstawionego. Czasem rolę narratora przejmują sami bohaterowie, co szczególnie widoczne jest w gawędziarskich opowieściach Wojskiego.
Narrator stara się przybliżyć portrety psychologiczne bohaterów, opowiadając o ich działaniach, lecz emocje postaci czytelnik poznaje dzięki zastosowaniu „mowy pozornie zależnej”, czyli przytaczania słów bohaterów. Dzięki temu świat przedstawiony w utworze to nie tylko obiektywna relacja wszechobecnego narratora, ale także subiektywne odczucia uczestników opisywanej historii.
|
Reklamy OnetKontekst |
Jednoczesne ujawnienie się narratora wszechobecnego i podmiotu lirycznego, następuje w końcowych wersach Pana Tadeusza:
„I ja tam z gośćmi byłem, miód i wino piłem,
A com widział i słyszał, w księgi umieściłem” [Ks. XII, 862-863]
|
Szybki test:
W „Inwokacji”, niektórych fragmentach utworu, zakończeniu i „Epilogu„ ujawnia się narrator:a) wypowiadający się w trzeciej osobie liczby pojedynczej
b) będący podmiotem lirycznym
c) utożsamiający się z bohaterami
d) wszechwiedzący
Rozwiązanie
Emocje postaci czytelnik poznaje dzięki:
a) obiektywnemu opisowi
b) zastosowaniu mowy pozornie zależnej
c) występowaniu podmiotu lirycznego
d) dystansowi narratora
Rozwiązanie
W dalszych Księgach „Pana Tadeusza” pojawia się narrator:
a) wszechobecny
b) obiektywny
c) wtopiony w społeczeństwo
d) wszystkie odpowiedzi są poprawne
Rozwiązanie
Zobacz inne artykuły:
Tagi: