Pan Tadeusz | inne lektury | kontakt | reklama | studia
streszczeniaopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   
Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Pan Tadeusz

Poetyka „Pana Tadeusza”

© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Dorota Blednicka

Wersyfikacja:

Utwór pisany wierszem sylabicznym, trzynastozgłoskowcem, ze średniówką po siódmej sylabie i ze stałym akcentem na przedostatnią sylabę każdego wersu.
„W tem usłyszeli odgłos rogów i psów granie” [Ks. IV, 89]
_’ _ _ _’ _ _’ _ | _’ _ _’ _ _’ _

Mickiewicz zastosował rym żeński, parzysty aa bb cc.

„W tem usłyszeli odgłos rogów i psów granie, {a}
Zgadują, że się ku nim zbliża polowanie, {a}
I pomiędzy gałęzi gęstwę, pełni trwogi, {b}
Zniknęli nagle z oczu jako leśne bogi. {b}
W Soplicowie ruch wielki; lecz ni psów hałasy, {c}
Ani rżące rumaki, skrzypiące kolasy” {c}
[Ks. IV, 89-94]

Środki stylistyczne (wybrane przykłady):

1. apostrofa – to bezpośredni i patetyczny zwrot do bóstwa, osoby, upersonifikowanej idei lub przedmiotu. W Panu Tadeuszu to pierwsze słowa inwokacji: „Litwo! Ojczyzno moja!” [Ks. I, 1]

2. porównanie – uwydatnienie jakiejś właściwości opisywanego zjawiska przez wskazanie na jego podobieństwo do innego, np.
„Porwał się i Tadeusz jak żądłem ukłuty” [Ks. V. 233]

3. porównania homeryckie – to rozbudowana forma porównania do rozmiaru samodzielnego obrazu, np.:
„Jak biały ptak zleciała z parkanu na błonie
I wionęła ogrodem, przez płotki, przez kwiaty”
[Ks. I, 1240125]

4. antropomorfizacja – polega na przypisaniu zjawiskom natury cech i zachowań właściwych człowiekowi, np.
„szepnęły wiotkim skrzydłem nietoperze” [Ks. VIII, 21]

5. epitety – wyrazy określające rzeczowniki, np. „młoda dziewczyna”, „wysmukła postać”, „Żyd stary”

6. archaizm – wyrazy, które już wyszły z powszechnego użycia, np. „zaiste”, „mopanku”

7. metafora – zestawienie wyrazów obcych znaczeniowo, by pokazać ich podobieństwo, np. rozbudowany opis stawów porównanych do pary kochanków w Księdze VIII

8. personifikacja – nadanie przedmiotom bądź zjawiskom postaci ludzkiej, np.

„Między stawami w rowie młyn ukrycie siedzi;
Jako stary opiekun, co kochanków śledzi,
Podsłuchał ich rozmowę, gniewa się, szamoce,
Trzęsie głową, rękami, i groźby bełkoce”
[Ks. VIII, 621-624]






Baza studiów
Kim chcesz zostać?

Zobacz inne artykuły:

Inne
„Pan Tadeusz” - streszczenie szczegółowe
Biografia Adama Mickiewicza
Geneza i okoliczności powstania „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza
Główne wątki w „Panu Tadeuszu”
Motywy literackie w „Panu Tadeuszu”
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Jacek Soplica – bohater romantyczny
Jacek Soplica/ksiądz Robak – charakterystyka postaci
Synkretyzm gatunkowy i rodzajowy „Pana Tadeusza”. Poetyka dzieła
Szlachta w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza
Obyczaje i zwyczaje w „Panu Tadeuszu”
Przyroda w „Panu Tadeuszu”
„Pan Tadeusz” jako epopeja – zestawienie cech
Poetyka „Pana Tadeusza”
Tadeusz Soplica - charakterystyka
Sędzia Soplica - charakterystyka
Telimena - charakterystyka
Zosia - charakterystyka
Hrabia - charakterystyka
Charakterystyka postaci drugoplanowych
Postacie historyczne
Prawda historyczna a fikcja literacka w „Panu Tadeuszu”
Narrator w „Panu Tadeuszu” – jego rola i miejsce
Mickiewicz - kalendarium życia
Kalendarium twórczości Mickiewicza
Pozostali bohaterowie „Pana Tadeusza”
Intertekstekstualność w „Panu Tadeuszu”
Ekranizacje „PanaTadeusza”
Inspiracje i nawiązania do „Pana Tadeusza”
O Mickiewiczu powiedzieli...
Bibliografia





Tagi: