Synkretyzm gatunkowy i rodzajowy „Pana Tadeusza”. Poetyka dzieła
© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Dorota BlednickaElementy dramatu można odnaleźć z scenach opisujących radę w Dobrzyniu, gdzie dominuje charakterystyczny dla tego gatunku dialog. Natomiast epickość utworu przejawia się w fabularnym ujęciu świata przedstawionego, we wprowadzeniu osoby narratora, który pozostaje poza przedstawionym w dziele światem, ale jest jego współuczestnikiem i relacjonuje wydarzenia. Epicka jest również narracja, oparta w dużej mierze na opisach i zdarzeniach, przy dość niewielkim wprowadzeniu fragmentów dialogowych.
Na kartach utworu Można odnaleźć liczne rodzaje literackie:
a) Sielanka – utwór tematycznie związany z życiem chłopów i pasterzy, w Panu Tadeuszu przejawia się poprzez utrzymany w dziele idylliczny nastrój i wiejskość, arkadyjską wizję Soplicowa jako świata, gdzie rytm życia wyznaczany jest porami roku, pracą na roli i wschodami i zachodami słońca. Natura oddziałuje na życie bohaterów, wyznacza ich miejsce i żyje z nimi w zgodzie.
b) Poemat opisowy – którego zasadniczym elementem są opisy i motywy statyczne, ujawniające się w dziele we fragmentach, poświęconych sztuce rolniczej, życiu wiejskiemu, krajobrazowi, zabytkom kultury (wywód Hrabiego o architekturze gotyckiej).
c) Elementy powieści walterskotowskiej, łączącej wątki romansowe z rozbudowanym obrazem wydarzeń i obyczajów epoki – przewijające się w utworze wątki miłosne (Jacka Soplicy i Ewy Horeszkówny, Tadeusza i Zosi) są wpisane w wydarzenia z historii Polski w okresie po Sejmie Czteroletnim, kampanii napoleońskiej i dają szeroki obraz panującym wówczas obyczajom szlacheckim.
d) Poemat heroikomiczny – kontrast pomiędzy treścią „wysoką” a „niską” tak charakterystyczny dla tego rodzaju epickiego występuje w księdze VIII.
e) Gawęda – stylizowane na opowieść ustną historie Wojskiego, z częstymi zwrotami do słuchaczy i swobodnym prowadzeniem wątków.
f) Satyra – ośmieszająca krytyka, wyrażająca szlachecki sprzeciw wobec nowinek ze świata i kosmopolityzmu niektórych jej przedstawicieli. W Panu Tadeuszu mamy do czynienia z satyrycznie potraktowanymi poglądami Hrabiego, jego angielskim sposobem bycia oraz francuszczyzną, której sekunduje Telimena.
g) Powieść poetycka – luźno i fragmentarycznie przedstawiona historia Jacka Soplicy, nacechowana dramatyzmem i subiektywnymi emocjami postaci.
h) Legenda – jej elementy można odnaleźć w historii zamku Horeszków.
i) Mit z baśnią – opowieść o mateczniku, nabierająca elementów fantastycznych i podlegająca baśniowej stylizacji.
j) Komedia – sytuacje komiczne i żartobliwe, które towarzyszą romansowi Tadeusza i Telimeny. Już sam początek ich znajomości i omyłka Tadeusza jest początkiem całej serii zdarzeń, które nabierają charakteru śmieszności.
k) Anegdota – krótkie opowiadanie o pojedynczym zdarzeniu, często komiczne w swej treści. W utworze jest to opowieść Telimeny o jej pobycie w Petersburgu, podczas której straciła swojego ukochanego pieska.
strona: 1 2
|
Szybki test:
„Pan Tadeusz” stanowi swoiste połączenie:a) dramatu i epiki
b) liryki i dramatu
c) liryki i epiki
d) liryki, epiki i dramatu
Rozwiązanie
Elementy dramatu w „Panu Tadeuszu” można odnaleźć w scenach opisujących:
a) poloneza
b) polowanie na niedźwiedzia
c) radę w Dobrzyniu
d) walkę z Moskalami
Rozwiązanie
Elementy powieści walterskotowskiej w epopei Mickiewicza związane są z:
a) idyllicznym nastrojem
b) fragmentami poświęconymi sztuce rolniczej, życiu wiejskiemu
c) swobodną kompozycją i wielowątkowością zdarzeń
d) wątkami miłosnymi
Rozwiązanie
Zobacz inne artykuły:
Tagi: