Synkretyzm gatunkowy i rodzajowy „Pana Tadeusza”. Poetyka dzieła ostatnidzwonek.pl
      Pan Tadeusz | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczeniaopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Pan Tadeusz

Synkretyzm gatunkowy i rodzajowy „Pana Tadeusza”. Poetyka dzieła

Pan Tadeusz stanowi swoiste połączenie głównych gatunków literackich: liryki, epiki i dramatu. Charakterystyczne dla liryki wewnętrzne przeżycia, emocje i przekonania jednostki można odnaleźć w inwokacji, epilogu, opisach przyrody i konstrukcji fabuły. Inwokacja jest przesycona tęsknotą podmiotu lirycznego, chęcią przeniesienia się do kraju dzieciństwa i związanymi z nim wspomnieniami. Mamy tu do czynienia z liryką bezpośrednią, w której wyraźnie zaznaczone jest w pierwszej osobie liryczne „ja”. Epilog nacechowany jest refleksjami i bezpośrednimi emocjami podmiotu lirycznego. Opisy przyrody są subiektywną wypowiedzią podmiotu lirycznego, który bardzo często, poprzez zachwyt nad pięknem przyrody, przywołuje wspomnienia minionych czasów. Sam utwór pisany jest wierszem.

Elementy dramatu można odnaleźć z scenach opisujących radę w Dobrzyniu, gdzie dominuje charakterystyczny dla tego gatunku dialog. Natomiast epickość utworu przejawia się w fabularnym ujęciu świata przedstawionego, we wprowadzeniu osoby narratora, który pozostaje poza przedstawionym w dziele światem, ale jest jego współuczestnikiem i relacjonuje wydarzenia. Epicka jest również narracja, oparta w dużej mierze na opisach i zdarzeniach, przy dość niewielkim wprowadzeniu fragmentów dialogowych.

Na kartach utworu Można odnaleźć liczne rodzaje literackie:

a) Sielanka – utwór tematycznie związany z życiem chłopów i pasterzy, w Panu Tadeuszu przejawia się poprzez utrzymany w dziele idylliczny nastrój i wiejskość, arkadyjską wizję Soplicowa jako świata, gdzie rytm życia wyznaczany jest porami roku, pracą na roli i wschodami i zachodami słońca. Natura oddziałuje na życie bohaterów, wyznacza ich miejsce i żyje z nimi w zgodzie.

b) Poemat opisowy – którego zasadniczym elementem są opisy i motywy statyczne, ujawniające się w dziele we fragmentach, poświęconych sztuce rolniczej, życiu wiejskiemu, krajobrazowi, zabytkom kultury (wywód Hrabiego o architekturze gotyckiej).

c) Elementy powieści walterskotowskiej, łączącej wątki romansowe z rozbudowanym obrazem wydarzeń i obyczajów epoki – przewijające się w utworze wątki miłosne (Jacka Soplicy i Ewy Horeszkówny, Tadeusza i Zosi) są wpisane w wydarzenia z historii Polski w okresie po Sejmie Czteroletnim, kampanii napoleońskiej i dają szeroki obraz panującym wówczas obyczajom szlacheckim.


d) Poemat heroikomiczny – kontrast pomiędzy treścią „wysoką” a „niską” tak charakterystyczny dla tego rodzaju epickiego występuje w księdze VIII.

e) Gawęda – stylizowane na opowieść ustną historie Wojskiego, z częstymi zwrotami do słuchaczy i swobodnym prowadzeniem wątków.

f) Satyra – ośmieszająca krytyka, wyrażająca szlachecki sprzeciw wobec nowinek ze świata i kosmopolityzmu niektórych jej przedstawicieli. W Panu Tadeuszu mamy do czynienia z satyrycznie potraktowanymi poglądami Hrabiego, jego angielskim sposobem bycia oraz francuszczyzną, której sekunduje Telimena.

g) Powieść poetycka – luźno i fragmentarycznie przedstawiona historia Jacka Soplicy, nacechowana dramatyzmem i subiektywnymi emocjami postaci.

h) Legenda – jej elementy można odnaleźć w historii zamku Horeszków.

i) Mit z baśnią – opowieść o mateczniku, nabierająca elementów fantastycznych i podlegająca baśniowej stylizacji.

j) Komedia – sytuacje komiczne i żartobliwe, które towarzyszą romansowi Tadeusza i Telimeny. Już sam początek ich znajomości i omyłka Tadeusza jest początkiem całej serii zdarzeń, które nabierają charakteru śmieszności.

k) Anegdota – krótkie opowiadanie o pojedynczym zdarzeniu, często komiczne w swej treści. W utworze jest to opowieść Telimeny o jej pobycie w Petersburgu, podczas której straciła swojego ukochanego pieska.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

Elementy powieści walterskotowskiej w epopei Mickiewicza związane są z:
a) wątkami miłosnymi
b) fragmentami poświęconymi sztuce rolniczej, życiu wiejskiemu
c) swobodną kompozycją i wielowątkowością zdarzeń
d) idyllicznym nastrojem
Rozwiązanie

Elementy dramatu w „Panu Tadeuszu” można odnaleźć w scenach opisujących:
a) walkę z Moskalami
b) polowanie na niedźwiedzia
c) radę w Dobrzyniu
d) poloneza
Rozwiązanie

„Pan Tadeusz” stanowi swoiste połączenie:
a) dramatu i epiki
b) liryki i dramatu
c) liryki, epiki i dramatu
d) liryki i epiki
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

Inne
„Pan Tadeusz” - streszczenie szczegółowe
Biografia Adama Mickiewicza
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Motywy literackie w „Panu Tadeuszu”
Główne wątki w „Panu Tadeuszu”
Geneza i okoliczności powstania „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza
Jacek Soplica – bohater romantyczny
Poetyka „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako epopeja – zestawienie cech
Przyroda w „Panu Tadeuszu”
Obyczaje i zwyczaje w „Panu Tadeuszu”
Szlachta w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza
Synkretyzm gatunkowy i rodzajowy „Pana Tadeusza”. Poetyka dzieła
Jacek Soplica/ksiądz Robak – charakterystyka postaci
Sędzia Soplica - charakterystyka
Tadeusz Soplica - charakterystyka
Kalendarium twórczości Mickiewicza
Mickiewicz - kalendarium życia
Narrator w „Panu Tadeuszu” – jego rola i miejsce
Prawda historyczna a fikcja literacka w „Panu Tadeuszu”
Postacie historyczne
Charakterystyka postaci drugoplanowych
Hrabia - charakterystyka
Zosia - charakterystyka
Telimena - charakterystyka
O Mickiewiczu powiedzieli...
Inspiracje i nawiązania do „Pana Tadeusza”
Ekranizacje „PanaTadeusza”
Intertekstekstualność w „Panu Tadeuszu”
Pozostali bohaterowie „Pana Tadeusza”
Bibliografia





Tagi: